Hỏi đáp về nhóm máu hiếm

51 323 views

1. Có bao nhiêu hệ nhóm máu hồng cầu đã được phát hiện ở người?

Đến nay, người ta đã phát hiện được khoảng 30 hệ nhóm máu với khoảng 308 kháng nguyên khác nhau. Các hệ nhóm máu đó là: Hệ ABO, hệ Rh, hệ Kell, hệ Kidd, hệ Lutheran, hệ MNSs, hệ Lewis, … Trong các hệ nhóm máu trên thì có hai hệ thống nhóm máu đóng vai trò rất quan trọng trong thực hành truyền máu là hệ nhóm máu ABO và Rh.

2. Nhóm máu hệ ABO là gì?

Hệ nhóm máu ABO là hệ thống nhóm máu quan trọng nhất trong thực hành truyền máu và đây cùng là hệ thống nhóm máu đầu tiền được phát hiện ở người với 4 nhóm máu chính là: Nhóm A, Nhóm B, Nhóm AB và Nhóm O. Các nhóm máu trên của hệ ABO được đặt tên dựa vào sự có mặt hoặc không có mặt của kháng nguyên A, B trên bề mặt hồng cầu và sự có mặt hoặc vắng mặt của kháng thể chống A, chống B trong huyết thanh.

Tỷ lệ các nhóm máu khác nhau tùy theo các chủng tộc, quốc gia, vùng miền. Tại Việt Nam, tỷ lệ giữa các nhóm máu hệ ABO là: nhóm A khoảng 20%, nhóm B khoảng 30%, nhóm O khoảng 45% và nhóm AB khoảng 5%. Mọi người trong hệ nhóm máu ABO có thể nhận máu từ người cho cùng nhóm máu hoặc có nhóm O. Riêng nhóm AB chỉ truyền cho người có nhóm AB.

3. Hệ nhóm máu Rh là gi?

Hệ thống nhóm máu Rh là hệ thống nhóm máu rất phức tạp với khoảng 50 kháng nguyên khác nhau, là hệ nhóm máu quan trọng thứ 2 trong thực hành truyền máu. Trong hệ thống nhóm máu này thì kháng nguyên D là quan trọng nhất vì có tính sinh miễn dịch cao nhất. Những người có kháng nguyên D trên màng học cầu là người có nhóm máu Rh(D) dương, những người không mang kháng nguyên D trên bề mặt hồng cầu được gọi là người có nhóm máu Rh(D) âm.

Nhóm máu hệ Rh có thể cho, nhận như sau:

Rh(D) dương ——————> Rh(D) dương

Rh(D) âm       ——————> Rh(D) âm

Rh(D) âm      ——————> Rh(D) dương

4. Nhóm máu hiếm là gì?

Nhóm máu hiếm là nhóm máu có tỷ lệ thấp trong cộng đồng, nếu một nhóm máu chỉ có tỷ lệ dưới 0,1% trong cộng đồng được gọi là nhóm máu hieesm và nếu tỷ lệ này dưới 0,01% thì được gọi là rất hiếm.

Ví dụ: Ở Việt Nam người có nhóm máu Rh(D) âm chiếm tỷ lệ 0,04% được gọi là người có nhóm máu hiếm.

5. Người có nhóm máu Rh(D) âm cần làm gì để bảo vệ sức khỏe của mình?

Người nhóm máu Rh(D) âm cần thực hiện những nội dung sau:

+ Quan tâm đến sức khỏe bản thân, thông báo nhóm máu Rh(D) âm với cơ sở khám chữa bệnh, đặc biệt khi cần truyền máu và chăm sóc thai nghén.

+ Tham gia CLB người nhóm máu hiếm để sẻ chia thông tin, hỗ trợ nhau trong những trường hợp cần truyền máu.

+ Tham gia ngân hàng máu dự phòng và sẵn sàng hiến máu khi có yêu cầu.

6. Tiêm Anti-D cho bà mẹ Rh(D) âm vào thời gian nào của thời kỳ mang thai là tốt nhất?

Tiêm bắp Anti-D để dự phòng cho bà mẹ Rh(D) âm vào thời gian tuần thứ 28 (có thể tiêm nhắc lại vào tuần thứ 35 của thai kỳ) và tiêm trong vòng 72 giờ sau khi sinh (tốt nhất là trong vòng 24 giờ) để phá hủy các hồng cầu Rh(D) dương lọt vào trong hệ tuần hoàn của bà mẹ Rh(D) âm trong quá trình chuyển dạ đẻ. Việc tiêm Anti-D chỉ có hiệu quả khi trong cơ thể chưa có kháng Rh(D) dương và như vậy sẽ bảo vệ bà mẹ Rh(D) âm trong những lần mang thai tiếp theo. Ngoài ra tiêm Anti-D chỉ thực hiện trong trường hợp thai nhi mang Rh(D) dương.

 

SHARE